ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΧΩΡΙΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΑ (11 06 2010)







Πώς το διαδίκτυο και οι συνθήκες ζωής οδηγούν στον καταιγισμό (άχρηστων) πληροφοριών και όχι στη γνώση.

Χιλιοειπωμένα πράγματα: η τεχνολογία έχει εισβάλλει αποφασιστικά στη ζωή μας, ιδίως στον τομέα της επικοινωνίας και δε γίνεται βήμα πλέον δίχως ένα μαραφέτι να είναι απαραίτητο. Κινητά, διαδίκτυο, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Η αλληλογραφία πια, σπανίως διεξάγεται με φακέλλους και γραμματόσημα, αλλά μέσω του υπολογιστή, με e mails. Κι επειδή πλέον αυτό είναι απλό και εύκολο, γίνεται δηλαδή άκοπα με το πάτημα ενός κουμπιού, η απόληξη είναι η ίδια, όπως και σε όσα πράγματα είναι πανεύκολη η διαδικασία: η κατάχρηση. Στέλνουμε ένα ηλεκτρονικό γράμμα χωρίς να το πολυσκεφτούμε, πράγμα που δεν το κάναμε όταν αλληλογραφούσαμε με τον παραδοσιακό τρόπο. Σήμερα, όποιο μήνυμα δεχόμαστε, το προωθούμε αμέσως σε όλους, χωρίς να σκεφτούμε αν αξίζει τον κόπο, αν ενδιαφέρει τον παραλήπτη, αν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Ανοίγεις λοιπόν τον υπολογιστή, και κατακλύζεσαι από σωρεία μηνυμάτων από διάφορους αποστολείς, με διάφορα θέματα. Μιλάμε για έναν καταιγισμό από πληροφορίες. Πληροφορίες μόνο, όπως το λέω. Όχι γνώση. Κι εδώ δημιουργείται το πρόβλημα. Έχεις λίγο χρόνο να περιηγηθείς στο διαδίκτυο, να ενημερωθείς. Λίγο χρόνο, ανάμεσα στις δουλειές και τις υποχρεώσεις, οπότε δεν υπάρχει η ευχέρεια, ούτε η διάθεση να μετασχηματίσεις αυτές τις πληροφορίες σε γνώση τζαρκαλεύοντας μέσα στους δαίδαλους του διαδικτύου, όπου από αλλού μπορεί να ξεκινάς και αλλού μπορεί να καταλήξεις. Δεν υπάρχει ο χρόνος, αν δε θες να καταλήξεις εθισμένος στον υπολογιστή, να συγκεντρώσεις όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να μάθεις σε βάθος κάποιο θέμα. Μένεις στην επιφάνεια, δεν εμβαθύνεις.
Αναγκαστικά λοιπόν θα πρέπει να δεις τα μηνύματα του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου βιαστικά. Αφαιρούμε αυτά που διαβάζονται γρήγορα και αυτά που δεν έχουν τίποτα να πουν, και μένουν τα σοβαρά εκείνα που χρειάζονται περισσότερη προσοχή (τον τελευταίο καιρό π.χ. κυκλοφορούν πολλά που ερμηνεύουν την οικονομική κρίση ή προφητεύουν τις εξελίξεις). Υπάρχει ο χρόνος και η διάθεση να τα μελετήσεις όπως πρέπει; Να τα ελέγξεις, να τα διασταυρώσεις, να τα επιβεβαιώσεις ή να τα απορρίψεις; Όχι. Οι περισσότεροι διαβάζουμε το περιεχόμενο αυτών των μηνυμάτων και το δεχόμαστε ως έχει, λες και ό,τι πιάνει μια γωνιά στο διαδίκτυο είναι βάσιμο, τεκμηριωμένο, αθώο, αλήθεια. Και το καταπίνουμε άκριτα, διαμορφώνοντας στο μυαλό μας μια ιδέα, μια εικόνα που η εγκυρότητά της δεν έχει ελεγχθεί από κανέναν, και πολλές φορές την πατάμε.
Χειροπιαστό παράδειγμα: παίρνω μια μέρα ένα e mail που αναφέρεται σε έναν παλαιστινιακό γάμο. Καμιά πενηνταριά Παλαιστίνιοι παντρεύτηκαν ταυτόχρονα σε μία τελετή. Το ανατριχιαστικό του μηνύματος ήταν ότι παντρεύτηκαν με ανήλικα κοριτσάκια! Βρε αμάν! Οι άτιμοι οι μουσουλμάνοι κοίτα τι κάνουν! Αφού λοιπόν δεν υπάρχει ούτε η διάθεση (λόγω κόπωσης) ούτε ο χρόνος (έχεις να δεις κι άλλα μηνύματα) για να διασταυρώσεις την πληροφορία, τη δέχεσαι, την υιοθετείς και σχηματίζεις μια άκρως αρνητική εικόνα για κάποιους. Και καθώς η είδηση σού προκαλεί τέτοιο αηδιαστικό αποτροπιασμό, στέλνεις κι εσύ με τη σειρά σου το μήνυμα στους γνωστούς για να δουν κι εκείνοι ιδίοις όμμασι την κατάντια και να κουνήσουν κι εκείνοι αποδοκιμαστικά το κεφάλι. Κι εκείνοι με τη σειρά τους το στέλνουν σε άλλους κ.ο.κ.
Έλα όμως που μια μέρα πέφτω σε μια σοβαρή ιστοσελίδα που ξεκαθαρίζει τα πράγματα. Ναι, οι γάμοι των Παλαιστίνιων έγιναν, αλλά τα μικρά κοριτσάκια δεν ήταν οι νύφες, αλλά οι αδελφές των γαμπρών που έγιναν παρανυφάκια! Το όλο θέμα το εμπνεύστηκε και το διακίνησε ένας φανατικός αμερικανός προτεστάντης, ο οποίος πήρε τη σχετική φωτογραφία και έπλασε την ιστορία του κατά πώς τον βόλευε.
Κι επειδή στο ίντερνετ δεν υπάρχει κάποιος αρχισυντάκτης, όπως στις εφημερίδες, για να ελέγξει, να διπλοτσεκάρει, ώστε η είδηση να βγει τεκμηριωμένα και κατά το δυνατό με ακρίβεια, είμαστε έκθετοι στη βούληση του καθενός να προωθεί ή να προπαγανδίζει την ιδεοληψία ή τον γκαϊλέ του. Δεν υπάρχει άλλη άμυνα, παρά μόνο η προσωπική μας δυνατότητα (χρόνος και διάθεση) να ψάξουμε για να είμαστε σίγουροι για την ορθότητα του περιεχομένου του μηνύματος. Εφόσον λοιπόν αυτές οι δυνατότητες εκλείπουν λόγω των συνθηκών ζωής, οδηγούμαστε πολλές φορές στην επιφανειακή προσέγγιση των πραγμάτων και - το χειρότερο – στην παραπληροφόρηση και το θόλωμα του νου.
Ο μόνος τρόπος για να αποφύγουμε τις παγίδες του διαδικτύου είναι η διαρκής αμφισβήτηση. Δε μπορούμε να θεωρούμε αλήθεια οτιδήποτε μας στέλνει ένας φίλος ή γνωστός για να διαβάσουμε. Με την προϋπόθεση ότι δε μπορούμε να το διασταυρώσουμε ή οι γνώσεις μας δεν επαρκούν για να το επαληθεύσουμε, συνετό είναι να το εκλάβουμε απλά ως μια άποψη, μια πρόταση για ένα θέμα και όχι ως την απόλυτη και μοναδική αλήθεια.


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓

 Πραγματικά δε μπορώ να καταλάβω (αλλά ίσως πρέπει να αφιερώσουμε έναν ολόκληρο Προσκυνητή) πώς κάποιοι – κατά τ’ άλλα τίμιοι συμπολίτες μας – μπορούν να απλώσουν χέρι στην περιουσία του γείτονα, να πάρουν μερικά μέτρα απ’ το χωράφι του, στην περίπτωση που αυτός ζει σε άλλη πόλη και δεν πολυασχολείται. Να καταπατήσουν τη γη του άλλου, να καρπωθούν λίγες σπιθαμές, λες και θα τα πάρουν μαζί τους...
 Οι κουκουλωμένες ταμπέλες έκαναν την εμφάνισή τους στις γωνιές των πεζοδρομίων. Να δούμε πόσο εύκολα κάποιοι θα μπορέσουν να τηρήσουν τις οδηγίες τους, όταν ξεσκεπαστούν.

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ (04 06 2010)




Πώς εξηγείται η επίθεση του Ισραήλ στην ανθρωπιστική αποστολή και η γενικότερη στάση του απέναντι στους Παλαιστίνιους.

Τον Μάρτιο του 416 π.Χ. και ενώ μαίνεται ο Πελοποννησιακός πόλεμος ανάμεσα στην υπερδύναμη Αθήνα και στην διαχρονικά ισχυρή Σπάρτη και ενώ όλες οι ελληνικές πόλεις έχουν διαλέξει στρατόπεδο, ένα μικρό νησί του Αιγαίου θέλει να μείνει ουδέτερο. Η Μήλος, αποικία των Σπαρτιατών. Ο δερβέναγάς της εποχής, η Αθήνα, κατεβάζει στη Μήλο πανίσχυρο στρατό και στόλο και στέλνει πρέσβεις στους Μηλίους για να διαπραγματευτούν την... «εκούσια» προσχώρησή τους στην αθηναϊκή συμμαχία, η οποία τότε είχε μετατραπεί φανερά σε τυραννική αθηναϊκή ηγεμονία.
Κι ενώ οι φουκαράδες οι Μήλιοι προσπαθούν να μουρμουρίσουν – μπροστά στην υπεροπλία των άλλων – κάποια επιχειρήματα για το δίκαιο, οι Αθηναίοι τους το ξεκόβουν: «δίκαια μὲν ἐν τῷ ἀνθρωπείῳ λόγῳ ἀπὸ τῆς ἴσης ἀνάγκης κρίνεται, δυνατὰ δὲ οἱ προύχοντες πράσσουσι καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσιν». Το δίκαιο το συζητάμε μόνο αν είμαστε ισοδύναμοι! Αλλιώς, οι ισχυροί αποφασίζουν και διατάζουν και οι φουκαράδες σκύβουν το κεφάλι και ακολουθούν. Αυτό είναι το δίκαιο του ισχυρού. Και αυτά είναι λόγια των Αθηναίων απεσταλμένων, λόγια που ειπώθηκαν σε επίσημη διπλωματική αποστολή στο έδαφος μιας άλλης πόλης-κράτους!
Πάλι οι Μήλιοι, με λογικά επιχειρήματα, κάνουν μια απόπειρα να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους στην ελευθερία, στην ουδετερότητα. Όχι, τους λένε οι Αθηναίοι, «ἤν γε σωφρόνως βουλεύησθε, πρὸς τοὺς κρείσσονας πολλῷ μὴ ἀνθίστασθαι». Αν έχετε μυαλό, δεν αντιστέκεστε στους πολύ ισχυρότερους! Και τελικά οι Μήλιοι, αφού δεν καταφέρνουν να τους πείσουν ούτε με αναφορές στους Θεούς, ούτε στην αδικία, ούτε σε μια πιθανή βοήθεια από τους Σπαρτιάτες, ακούν από τους Αθηναίους πρέσβεις την επιτομή των διεθνών σχέσεων εις τους αιώνας των αιώνων: «οἵτινες τοῖς μὲν ἴσοις μὴ εἴκουσι, τοῖς δὲ κρείσσοσι καλῶς προσφέρονται, πρὸς δὲ τοὺς ἥσσους μέτριοί εἰσι, πλεῖστ' ἂν ὀρθοῖντο». Προκόβουν μόνο όσοι στους ισοδύναμους δεν υποχωρούν, στους δυνατότερους λένε «καλωσορίστε» και στους κατώτερους είναι μετριοπαθείς.
Μετά την αποχώρηση των Αθηναίων πρέσβεων, οι Μήλιοι αποφάσισαν να μην υποκύψουν στη θέληση των αφεντικών της θάλασσας, να μείνουν σταθεροί στην επιθυμία τους για ουδετερότητα και να πάρουν το ρίσκο μιας πολιορκίας και μιας καταστροφής από τις δυνάμεις των Αθηναίων. Και όντως, οι Αθηναίοι έζωσαν τη Μήλο και μετά από πολιορκία οι Μήλιοι οδηγήθηκαν στη συνθηκολόγηση, παραχωρώντας στους «κρείσσονες» αντιπάλους τους τη δικαιοδοσία να αποφασίσουν για την τύχη τους. Κι εκείνοι «ἀπέκτειναν Μηλίων ὅσους ἡβῶντας ἔλαβον, παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραπόδισαν: τὸ δὲ χωρίον αὐτοὶ ᾤκισαν, ἀποίκους ὕστερον πεντακοσίους πέμψαντες». Έσφαξαν όλους τους άνδρες, υποδούλωσαν τα γυναικόπαιδα και μετέτρεψαν το νησί σε δικιά τους αποικία στέλνοντας 500 Αθηναίους αποίκους. Η μετριοπάθεια του ισχυρού προς τον αδύναμο εξαντλήθηκε στη παροχή δυνατότητας διαπραγμάτευσης...
Όλα αυτά τα περιγράφει ο Θουκυδίδης στο πέμπτο βιβλίο των Ιστοριών του (Ε 84 – 116). Δυόμισι χιλιάδες χρόνια πριν, ο μεγάλος αυτός πολιτικός επιστήμων δίνει τις αρχές των διεθνών σχέσεων, της διπλωματίας, όπως είχαν διαμορφωθεί στην εποχή του και μελετώνται σήμερα στα σχετικά πανεπιστήμια όλων των σοβαρών κρατών. Έτσι, ο Θουκυδίδης μάς ανοίγει δρόμους στη σκέψη, για να δούμε καθαρά και να εξηγήσουμε γιατί οι ΗΠΑ (η σημερινή υπερδύναμη, αναλογικά, η αντίστοιχη Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ.) συμπεριφέρονται με αυτόν τον τρόπο, αλλά και γενικότερα γιατί όσοι έχουν κατά καιρούς (π.χ. ΕΣΣΔ, Γερμανία) ή κατά τόπους (π.χ. Ισραήλ) την υπεροπλία λειτουργούν αλαζονικά, χωρίς να υπολογίζουν τίποτε άλλο εκτός από το δικό τους συμφέρον.
Μην απορείτε λοιπόν, για την επέμβαση των Ισραηλινών κομμάντο στα πλοιάρια της ανθρωπιστικής βοήθειας προς την Γάζα. Και μην απορείτε κυρίως για την απαθέστατη μη-αντίδραση του Ομπάμα και των άλλων ηγετών. Κάτι γενικότητες, αερολογίες, που δεν τρομάζουν ούτε κουνούπι. Αυτή είναι η μοίρα των Παλαιστινίων – Μηλίων. Ή να υποταχθούν ή να εξαφανιστούν από το χάρτη. Το Ισραήλ στέλνει για άλλη μια φορά το μήνυμα: δεν αντιστέκεσαι στον ισχυρό, αν είσαι στα καλά σου. Αποφάσισες να αντισταθείς; Πάρε λοιπόν τείχη του αίσχους, αποκλεισμούς, υποβάθμιση, φτώχεια, εκκαθαρίσεις, τανκς, μπουλντόζες, έξυπνες βόμβες, δολοφονίες, στερήσεις δικαιωμάτων. Παιχνιδάκια μπορείς να κάνεις με τους ίσους ή τους κατώτερους, όχι με μας. Κι εσύ Παλαιστίνιε, κι εσείς αφελείς ακτιβιστές, πρέπει να καταλάβετε ποιος είναι το αφεντικό.
Όταν η μόνη θεωρητική υπερδύναμη των ημερών μας (που κόπτεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα) δεν τολμάει να συμμαζέψει κάπως αυτό το κράτος που από θύμα του Χίτλερ κατάντησε ο καλύτερος μαθητής του, τότε εύκολα καταλαβαίνουμε ποια είναι η πραγματική υπερδύναμη στον κόσμο, όχι τόσο από την πλευρά της στρατιωτικής υπεροχής, αλλά από τη δυνατότητα να έχει ανθρώπους της παντού και να διαμορφώνει την εξωτερική πολιτική άλλων χωρών. Σε αυτή τη διαπίστωση οδηγεί και η ανυπαρξία των διεθνών οργανισμών, που παρά τα καταδικαστικά τους ψηφίσματα, δεν έχουν το παραμικρό σθένος να κάνουν το κάτι παραπάνω. Δεν έχουν λόγο ύπαρξης, αφού ο θεσμικός τους ρόλος ακυρώνεται από την πραγματικότητα: υπάρχουν μόνο για τους τύπους, κάτι σαν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.
Καταλήγοντας, το δυστύχημα είναι διττό: και για τους ίδιους τους ισχυρούς, αλλά και για τον υπόλοιπο κόσμο, και μας το δίνει πάλι ο Θουκυδίδης. Για τους ισχυρούς, η αλαζονεία τους κάπου θα συντριβεί, όπως έγινε με τους Αθηναίους στη Σικελία, σαν θεία δίκη, λίγο μετά τα γεγονότα της Μήλου. Για τους υπόλοιπους, το πιο πιθανό είναι να έκαναν ακριβώς τα ίδια, αν βρίσκονταν στη θέση του ισχυρού, όπως λένε οι Αθηναίοι στους Μηλίους στο Ε 105: «εἰδότες καὶ ὑμᾶς ἂν καὶ ἄλλους ἐν τῇ αὐτῇ δυνάμει ἡμῖν γενομένους δρῶντας ἂν ταὐτό». Κι επειδή η φύση του ανθρώπου δεν αλλάζει, τα ίδια γίνονται και θα γίνονται πάντα, όπως έγραψε ο μέγιστος ιστορικός στο Γ 82: «γιγνόμενα μὲν καὶ αἰεὶ ἐσόμενα, ἕως ἂν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ».

ΕΝΑ ΟΝΟΜΑ: ΧΑΡΑ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ (28 05 2010)

Η ιστορία μιας δασκάλας αποτυπώνει την κατάσταση
στη Θράκη και τις ευθύνες του κράτους.

Χαρδαβέλλα δεν παρακολουθώ συχνά, καθώς οι εκπομπές του συνήθως αφορούν θέματα που λίγο πολύ τα θεωρώ απάτες. Την Τρίτη το βράδυ όμως, είδα τυχαία ότι το θέμα του ήταν γήινο, και μάλιστα φλέγον: ήταν η κατάσταση στη Θράκη, που βγήκε στην επιφάνεια λόγω μιας δασκάλας, της Χαράς Νικοπούλου. Η προσωπική της υπόθεση δείχνει πεντακάθαρα το τι μαγειρεύεται εκεί και ποιον ρόλο έχει το σύστημα για την παγίωση μιας νεοεποχίτικης, ανθελληνικής κατάστασης.
Ένας από τους ρόλους του δασκάλου, σαφώς και είναι (έτσι μάθαμε) και η καλλιέργεια της προσωπικότητας του μαθητή με βάση τα στοιχεία εκείνα που αποτελούν την ταυτότητα του λαού: γλώσσα, θρησκεία, πατρίδα. Άσε που σήμερα κινδυνεύεις να αποκληθείς ακροδεξιός ή γραφικός αν τολμήσεις και αναφέρεις κάτι από τα τρία. Πάνω σε αυτά όμως στηρίζονται όλοι οι λαοί για να προχωρούν, γιατί, αν δεν υπάρχουν σταθερές βάσεις για να πατήσεις, δε μπορείς να ανέβεις ψηλότερα. Αν δεν έχεις ρίζες βαθιές, πρέπει να τις δημιουργήσεις (ή να τις σφετεριστείς, βλέπε Σκοπιανοί). Αξίες, ήθη και έθιμα που συναποτελούν αυτό που θέλουμε να ονομάζουμε κοινότητα και δίχως αυτά, δυστυχώς, είναι η αδύνατη η ίδια η ύπαρξη.
Στη Θράκη η κατάσταση είναι πιο μπερδεμένη, καθώς από τη μία έχουμε μουσουλμάνους Έλληνες πολίτες με ελληνική συνείδηση, και από την άλλη κάποιους που φέρονται να έχουν τουρκική συνείδηση. Αν προσθέσουμε και την πομακική ή την τσιγγανική γλώσσα, βλέπουμε ότι τινάζεται στον αέρα η «κοινωνία» με τους υπόλοιπους Έλληνες, καθώς σε κανένα από τα βασικά συστατικά δεν υπάρχει ομόνοια. Συνεπώς, για πολλά χρόνια το ελληνικό κράτος είχε αποκλεισμένα τα πομακοχώρια (με ελεεινές μπάρες!) και για τους άλλους που είχαν ή τους καλλιεργούνταν τουρκική συνείδηση, άφηνε το τουρκικό Προξενείο της Κομοτηνής να αλωνίζει (όπως και σήμερα). Και η κοινή γνώμη δεν είχε ιδέα, μιας και το κράτος ακολουθούσε την τακτική της καλής νοικοκυράς: τα σκουπίδια κάτω από το χαλί. Δεν καθαρίζουμε, αρκεί να μη φαίνεται.
Κάποια στιγμή όμως το χαλί τραβιέται. Και τότε, όχι μόνο εμφανίζονται τα σκουπίδια και η ανικανότητά (ή η βρωμιά) μας, αλλά και χάνουμε την ισορροπία μας, αφού μας το τραβάνε κάτω από τα πόδια μας.
Στα πλαίσια του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν έχουμε λόγο να ζητάμε να αλλάξει κάποιος θρησκεία ή γλώσσα. Οι Πομάκοι, που δεν έχουν καμία σχέση με Τούρκους (είναι άλλο, ντόπιο φύλο), είναι ανάγκη να κρατήσουν και τη γλώσσα τους και τη θρησκεία τους. Όμως είναι εξίσου απαραίτητο να μάθουν καλά και την ελληνική γλώσσα. Και οι ίδιοι το θέλουν. Όμως, τα προοδευτικά στελέχη των Υπουργείων της νέας τάξης πραγμάτων αποφασίζουν μέσα από - κι εγώ δεν ξέρω ποιες - συμφωνίες να διδάξουν στα πομακόπουλα και τα τσιγγανόπουλα την τουρκική! Επειδή είναι μουσουλμάνοι δε σημαίνει ότι είναι και Τούρκοι! Το Προξενείο στην Θράκη κάνει καλά τη δουλειά του. Μπορείτε να φανταστείτε την Τουρκία να επιβάλλει τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας (;) σε όλα τα δημόσια σχολεία της Κωνσταντινούπολης;
Έτσι λοιπόν, αντί να προωθείται για τις μειονότητες μια ισότιμη εκπαίδευση με την πλειονότητα, έχουμε μια απόπειρα εκτουρκισμού ανθρώπων, συμπολιτών μας, που δεν τη θέλουν! Μόνο οι φανατικοί μουσουλμάνοι, οι πράκτορες του τουρκικού Προξενείου και οι ψευτομουφτήδες κρυφογελάνε, όταν βλέπουν τα σχέδιά τους να γίνονται πραγματικότητα και μάλιστα με τις ευλογίες του ελληνικού κράτους και αυτών που τάχτηκαν να το υπηρετήσουν.
Η Χαρά Νικοπούλου προσπάθησε να εμφυσήσει στα παιδιά του χωριού Μ. Δέρειο του Έβρου, όπου εργαζόταν, μια αίσθηση της μοναδικότητας της φυλής τους και μια ελληνική συνείδηση, χωρίς να θίξει ούτε τη γλώσσα, ούτε τη θρησκεία τους. Δεν ήθελε όμως να βλέπει αυτά τα παιδιά να δέχονται απροστάτευτα την τουρκική προπαγάνδα για να συρθούν αργότερα σε κάποιο τουρκικό σχολείο ή Πανεπιστήμιο. Αυτή της τη μαγκιά την πλήρωσε. Έπεσαν λυτοί και δεμένοι να τη φάνε. Και το κατάφεραν.
Στην εκπομπή του Χαρδαβέλλα ακούστηκαν πολλά. Από τους φανατικούς της περιοχής (που δεν ήθελαν να μιλήσουν καθαρά), υψηλόβαθμα στελέχη του Υπουργείου Παιδείας, τους μειονοτικούς βουλευτές Ξάνθης και Ροδόπης, μέχρι και τον Δήμαρχο, τον Έλληνα και χριστιανό Δήμαρχο που η φωλιά του μάλλον είναι πολύ λερωμένη, μιας και κάθε λεπτό αναιρούσε αυτό που έλεγε πριν. Κατάφεραν να την κάνουν να ζητήσει μετάθεση. Την τραυμάτισαν, τη συκοφάντησαν και κατάφεραν να ξερριζώσουν έναν πυλώνα του ελληνισμού, ένα πρότυπο δασκάλας (ας μην αναφερθώ στο έργο της και στο τι πέτυχε με τα παιδιά, θέλει ολόκληρες σελίδες) από μια τόσο ευαίσθητη περιοχή.
Και αναρωτιέμαι: κυρίαρχη, κρατική πολιτική στη Θράκη ποιος ασκεί; Το ελληνικό κράτος ή το τουρκικό Προξενείο;

▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓

 Τι γίνεται φέτος ρε παιδιά; Δεν προλάβαμε να ασχοληθούμε με τη σημειολογία στο μάθημα της Έκθεσης και δώστου «Στου Κεμάλ το σπίτι» στα Κείμενα Λογοτεχνίας ανήμερα της ημέρας μνήμης της ποντιακής γενοκτονίας! Βέβαια το κείμενο του Ιωάννου που έπεσε, δεν έχει καμία σχέση, αλλά να ακούγεται το όνομα του Κεμάλ, του ηγέτη της σφαγής, μια τέτοια μέρα, σε βάζει σε υποψίες... Λέτε η Επιτροπή να μην ήξερε τι μέρα ήταν η 19η Μαΐου;
 Αλλά και στα Αρχαία Ελληνικά δεν πήγαν πίσω: στο άγνωστο κείμενο, διάλεξαν ένα απόσπασμα από τα «Απομνημονεύματα» του Ξενοφώντα, όπου αναφέρεται η γνωστή και σήμερα φράση: «ο βίος αβίωτος»! Όπως πάνε να μας τον καταντήσουν με τα συνεχή «μέτρα». Μπράβο επιτυχία φέτος, αυτές ήταν εξετάσεις!
 Αναμένουμε δίχως ανάσα να πραγματωθούν οι αποφάσεις του Δήμου που συνόδευαν τον τελευταίο λογαριασμό ύδρευσης (πρώτη φορά που χάρηκα ανοίγοντας έναν λογαριασμό!). Για να δούμε, γιατί ο Ιούνιος είναι πολύ κοντά. Και το Φθινόπωρο επίσης...
 Αν θέλετε περισσότερα για τους Πομάκους, θα βρείτε στην διαδικτυακή εφημερίδα τους «Ζαγάλισα», στη διεύθυνση: http://zagalisa.gr/
 Οι απόψεις του Γιάννη Μπάκα, που εξίσου υπηρετεί στη Θράκη, επί του θέματος θα ήταν καλοδεχούμενες (για να μην πω απαραίτητες).

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ (21 05 2010)

Σημειολογία του κειμένου που έπεσε στις Πανελλαδικές, στο μάθημα της Έκθεσης, άλλως,
τί μέλλον προετοιμάζουμε για τη νέα γενιά.

«Οι αναλφάβητοι του 21ου αιώνα
δεν θα είναι εκείνοι που δεν ξέρουν γραφή και ανάγνωση,
αλλά εκείνοι που δεν μπορούν
να μάθουν, να ξεμάθουν και να ξαναμάθουν.»

«Το Σοκ του Μέλλοντος είναι το συντριπτικό άγχος
και ο αποπροσανατολισμός που προκαλούνται
σε άτομα που υποβάλλονται σε πολύ μεγάλες αλλαγές,
μέσα σε πολύ λίγο χρόνο.»
Alvin Toffler

Ξεκίνησε και φέτος, για άλλη μια χρονιά, η έσχατη δοκιμασία των μαθητικών χρόνων: οι Πανελλαδικές εξετάσεις. Δοκιμασία για χιλιάδες παιδιά και τους γονείς τους. Το πιο «υποκειμενικό» μάθημα στο οποίο συναγωνίζονται είναι η Έκθεση και αυτό είναι συνήθως το εναρκτήριο μάθημα. Λέμε ότι η επικαιρότητα "παίζει" δυνατά για πιθανό θέμα και όντως πολλές φορές έτσι γίνεται. Φέτος όμως, το πράγμα ξεπέρασε κάθε προηγούμενο. Αν σας είναι εύκολο, ρίξτε μια ματιά στο κείμενο που επιλέχτηκε φέτος και ας προσπαθήσουμε να αποκρυπτογραφήσουμε τα μηνύματα που πιθανόν κρύβονται διαβάζοντας πίσω από τις λέξεις.
Αυτομόρφωση ή «δια βίου μάθηση» (για τους παλιότερους) ήταν το θέμα που επιλέχτηκε, μέσα από ένα κείμενο της καθηγήτριας Κοινωνιολογίας Αλεξάνδρας Κορωναίου. Παράξενη έννοια στο άκουσμα η αυτομόρφωση, σαν αυτές που ακούγονται πυκνά συχνά από στόματα «προοδευτικών» πολιτικών ή καθηγητών. Έννοιες αντιγραμμένες ή μεταφρασμένες από την αγγλική που εντυπωσιάζουν την ακοή μας και για αυτό αρέσκονται οι προαναφερθέντες να τις χρησιμοποιούν, ακόμα και όταν κάνουν τις «μεταρρυθμίσεις» τους. Όπως, π.χ. στις «μεταρρυθμίσεις» των τίτλων των διάφορων Υπουργείων: πού το «Υπουργείο Παιδείας» και πού το «Υπουργείο Παιδείας και δια βίου μάθησης»! Αβυσσαλέα διαφορά! Πού το «Υπουργείο Δικαιοσύνης» και πού το «Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων»! Κολοσσιαία μεταρρύθμιση που θα αφήσει στην Ιστορία τους εμπνευστές της. Ο εντυπωσιασμός όμως επιτυγχάνεται.
Έτσι λοιπόν και η αυτομόρφωση. Δεν θα σταθώ στην ανάλυση της έννοιας (που τελικά δεν είναι να μορφώνεσαι ή να επιμορφώνεσαι από μόνος σου), αλλά σε κάποια επιμέρους στοιχεία που μπορούμε να αλιεύσουμε σε αυτό το επίκαιρο θέμα.
Το πρώτο σχόλιο αφορά στο ίδιο το θέμα. Η αυτομόρφωση προσμετράται στις έννοιες που αναφέρονται έντονα στα προγράμματα των κυβερνώντων και που εύκολα τα εντοπίζεις στην σχετική τους ιστοσελίδα opengov.gr. Με πιθανή κακεντρέχεια, αναρωτιέμαι αν καλός και διαβασμένος μαθητής μπορεί να ήταν εκείνος που επισκεπτόταν (;) αυτές τις κομματικές ιστοσελίδες, άρα ο κομματικοποιημένος (ή, για να το πω πολιτικά ορθώς, πολιτικοποιημένος) μαθητής;
Το πιο σημαντικό όμως, θεωρώ ότι κρύβεται στο ίδιο το κείμενο. Αναφέρεται λοιπόν ότι η αυτομόρφωση είναι απαραίτητη σήμερα καθώς "...πολλά επαγγέλματα χάνουν γρήγορα την αξία και τη χρησιμότητά τους..." και ακόμα "...η συνολική τεχνολογική αναδιάρθρωση της εργασιακής δραστηριότητας στερεί όλο και περισσότερο στα άτομα τη δυνατότητα να διατηρούν μία και μοναδική επαγγελματική ταυτότητα σε όλη τη διάρκεια της ενεργού ζωής τους", "...οι νέοι άνθρωποι των τεχνολογικών κοινωνιών καλούνται να αλλάξουν δύο ή τρία επαγγέλματα στην επαγγελματική πορεία τους".
Προσπαθήστε να αποσυμβολίσετε το κείμενο με βάση το τι συμβαίνει γύρω μας. Όταν επιχειρείται - με τις ευλογίες του ΔΝΤ - μια σφαγή των εργασιακών δικαιωμάτων και οδεύουμε σε έναν εργασιακό Μεσαίωνα, τι μας λέει αυτό το κείμενο; Τι λέει στα παιδιά που ετοιμάζονται να μπουν στα Πανεπιστήμια αυτό το κείμενο; Τους λέει στα μούτρα τους ότι, ακόμα κι αν μπείτε στη σχολή που θέλετε, ποτέ δεν θα είστε πλέον σίγουροι για το μέλλον σας. Δε μιλάμε για ένα επάγγελμα, όπως του γιατρού, π.χ., που οφείλει να εμπλουτίζει συνεχώς τις γνώσεις του για να είναι καλός γιατρός, μιας και η επιστήμη του καθημερινά εξελίσσεται. Όχι! Μιλάμε για μεταπήδηση σε δύο ή τρία επαγγέλματα! Κανονίστε την πορεία σας!
Από την άλλη, μας υπενθυμίζει ότι χάνουν την αξία τους κάποια επαγγέλματα. Οπότε, τί; Οπότε, διευκολύνεται η εργοδοτική αυθαιρεσία για μειώσεις ή απολύσεις. Έτσι το διαβάζω εγώ το κείμενο. Η αβεβαιότητα σε όλο της το μεγαλείο, η προετοιμασία μιας νεολαίας για την εισαγωγή σε μια ζούγκλα κανιβάλων, όπου homo homini lupus. Ανθρωποφαγία.
Παρατηρήστε τέλος, ότι κάθε αναφορά του κειμένου στην αυτομόρφωση έχει απλά και μόνο τεχνοκρατικό χαρακτήρα. Ούτε μια κουβέντα για πνευματικό πολιτισμό, ούτε μια λέξη για λογοτεχνία, άλλες τέχνες, ιστορία, φιλοσοφία κλπ. Στο πυρ το εξώτερον η ανθρωπιστική παιδεία! Μοναδικός στόχος η ποσότητα, η περαιτέρω εξειδίκευση, η χρησιμοθηρική γνώση. Αφού λοιπόν με την αυτομόρφωση ο άνθρωπος δε μορφώνεται, δηλαδή δεν παίρνει τη μορφή της η προσωπικότητά του, γιατί τη λένε αυτομόρφωση και όχι «αυτοεκπαίδευση» ή «αυτοκατάρτιση» ή όπως αλλιώς; Μάλλον γιατί οι φωστήρες δεν θα το σκέφτηκαν όταν μετέφραζαν αβασάνιστα κάποιον ξενικό όρο.
Φοβερή η απεικόνιση της πραγματικότητας και της «υφής» του νέου ανθρώπου που οραματίζονται. Μα έτσι βγαίνει και νόημα: ο ανερμάτιστος άνθρωπος – ο δίχως εσωτερικά, πνευματικά, ηθικά ερείσματα – χειραγωγείται ευκολότερα. Και βέβαια, πού να βρεθεί η ώρα για τέτοια (κουραστικά;) πράγματα, τη στιγμή που θα ψάχνουμε για το δεύτερο ή το τρίτο επάγγελμα, μετά τη δεύτερη ή την τρίτη απόλυση με πρόφαση κάποια κρίση του «χαμένης αξίας» επαγγέλματος;
Συνεπώς, το μήνυμα είναι σαφές, ανεξάρτητοι κύριοι της Επιτροπής Εξετάσεων: το νου σας, να καταρτίζεστε εις το διηνεκές, μπας και ξεφύγετε από την αβεβαιότητα. Και συλλογιέμαι: έχουμε εδώ ένα απλό κείμενο για Πανελλήνιες ή ένα πολιτικό τελεσίγραφο σε όσους ακόμα ψελλίζουν για υγιή αντίδραση σε όσα μας πελεκιούνται;


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓

 Για εξετάσεις μιλάμε, να ευχηθούμε και καλή τύχη σε όλα τα παιδιά.
 Ο Ισίδωρος Ζουργός έκανε πάλι το θαύμα του, μετά τη «Σκιά της Πεταλούδας». Συγκλονιστική η αναπαράσταση της ατμόσφαιρας του 1821 στην «Αηδονόπιτα». Ιδιαίτερα τα κεφάλαια που μας πηγαίνουν στο πολιορκημένο Μεσολόγγι και την Έξοδο... Αλλά, καλύτερα να ρωτήσουμε πρώτα, αν μπορούμε να το διαβάσουμε. Θα συμβάλλει άραγε στην αυτομόρφωσή μας;

ΑΣΤΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (14 05 2010)

Τα παραμύθια ορισμένων και
η γλυκιά αφέλειά μας να τα πιστεύουμε.

Περηφανευόμαστε ως Έλληνες για ένα μεγάλο δώρο που μας έλαχε να κληρονομήσουμε: το μεγαλείο της γλώσσας μας. Μια γλώσσα που πλάστηκε και εξελίχθηκε από ανθρώπους που έζησαν και δημιούργησαν σ’ αυτόν τον ευλογημένο ευρύτερο ελλαδικό τόπο και σ’ αυτήν τη γλώσσα γράφτηκαν κάποια απ’ τα μεγαλύτερα αριστουργήματα του παγκόσμιου πνευματικού μόχθου. Άξιο είναι λοιπόν να περηφανευόμαστε. Από δω όμως, ως το σημείο να υπερβάλλουμε για ποιοτικά χαρακτηριστικά φορώντας παρωπίδες – σαν την κουκουβάγια για το δικό της παιδί – χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, χωρίς πηγές, είναι μεγάλη η απόσταση.
Κι όμως, με τη συνδρομή των μέσων – ιδίως του απέραντου και εν πολλοίς αναξιόπιστου διαδικτύου – έχουμε δει και διαβάσει πάμπολλες μπαρούφες που όμως μας εξιτάρουν, μιας και πρόκειται για τη δικιά μας γλώσσα, το δικό μας «παιδί». Κι όταν ακούμε κάποιον έπαινο για τα «ημέτερα», συνήθως είναι χαλαρή η βάσανος της επαλήθευσης. Τα δεχόμαστε ασμένως ως έχουν. Ο λόγος σήμερα περί των αστικών μύθων (urban legends) για την ελληνική γλώσσα.
Δεχόμαστε λοιπόν αδέσποτα e mails ή διαβάζουμε σε ιστοτόπους ελαφρά τη καρδία για το μεγαλείο της ελληνικής γλώσσας, κυρίως της αρχαίας. Αναφέρεται, λ.χ., η άκρως φιλελληνική προσπάθεια Ισπανών (Βάσκων) ευρωβουλευτών να θεσπιστεί η ελληνική γλώσσα ως η επίσημη γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εδώ κολλάει και η ρήση «το να μιλά κανείς για Ενωμένη Ευρώπη χωρίς την Ελληνική είναι σα να μιλά σε έναν τυφλό για χρώματα». Όντως, Βάσκοι ευρωβουλευτές (είναι ισχυρός ο φιλελληνισμός στην περιοχή αυτή της Ισπανίας) πήραν σχετικές πρωτοβουλίες (από το 1988). Όχι όμως για επισημοποίηση της αρχαίας ελληνικής, αλλά για «να ανακτήσει η κλασική ελληνική γλώσσα στην Ευρώπη τη θέση που της αναλογεί και να καταστεί η κοινή γλώσσα πνευματικής καλλιέργειας όλων των Ευρωπαίων». Η προτάσεις αυτές έπεσαν στο κενό κάθε φορά που τέθηκαν και το δυστύχημα είναι πως ούτε οι Έλληνες ευρωβουλευτές (πλην εξαιρέσεων) δεν τις στήριξαν.
Προσθέτω και το μύθο περί της ιδιότητας της ελληνικής γλώσσας να είναι η μοναδική «νοηματική» γλώσσα. Αυτό σημαίνει ότι στην ελληνική γλώσσα το «σημαίνον» και το «σημαινόμενο» ταυτίζονται. Δηλαδή, στην ορολογία των γλωσσολόγων, η λέξη που χρησιμοποιούμε για ένα αντικείμενο (π.χ. αυτοκίνητο) σημαίνει (δείχνει) από μόνη της το ίδιο το αντικείμενο ( αυτοκίνητο= αυτό που κινείται από μόνο του). Ενώ στα αγγλικά π.χ., η λέξη car δε σημαίνει από μόνη της τίποτα, παρά μόνο ότι οι Άγγλοι συμφώνησαν (κοινωνική σύμβαση) να ονομάζουν το συγκεκριμένο αντικείμενο έτσι. Ναι, αλλά υπάρχει και το automobile, όπως και στα ελληνικά υπάρχει το κάρο. Οπότε; Με αυτόν τον τρόπο κάθε γλώσσα είναι «νοηματική» και τέλεια σχέση μεταξύ λέξης και αντικειμένου δεν υπάρχει, καθώς ανατρέχοντας συνεχώς στις ρίζες δε φτάνουμε παρά μόνο σε κοινωνικές συμβάσεις (στο εν λόγω παράδειγμα, ποια πρωτογενή σχέση έχει η λέξη «κίνηση» με την ίδια την έννοια της κίνησης;).
Τέλος, ας μιλήσουμε και για τον μύθο ότι η ελληνική έχει 5-6 εκατομμύρια λέξεις και 78-90 εκατομμύρια λεκτικούς τύπους (γενικές, δοτικές, πληθυντικό, κλπ)! Αυτός ο μύθος, ομολογώ, έχει έναν πυρήνα αλήθειας. Το Πανεπιστήμιο Irvine της Καλιφόρνια έχει συγκεντρώσει τα περισσότερα σωμένα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, αλλά και ορισμένα μεταγενέστερα, ως την Άλωση, στο πρόγραμμα TLG (Thesaurus Linguae Graecae). Όλες οι λέξεις αυτών των κειμένων είναι περίπου 78 εκατομμύρια και υπολογίζεται να ξεπεράσουν τα 90, όταν ολοκληρωθεί η αποθησαύριση. Άλλο όμως ο συνολικός αριθμός λέξεων στα κείμενα και άλλο ο συνολικός αριθμός λέξεων ή λεκτικών τύπων μιας γλώσσας. Γιατί μια λέξη επαναλαμβάνεται χιλιάδες φορές μέσα στα κείμενα. Στην πραγματικότητα (και με τη διασταύρωση με το λεξικό Liddell – Scott), έχουμε για την ελληνική γλώσσα, από την αρχαιότητα μέχρι και την Άλωση, περίπου 90.000.000 συνολικό αριθμό λέξεων στα κείμενα, 1.500.000 λεκτικούς τύπους και 160.000 λέξεις.
Συμπερασματικά, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί σε ό, τι ακούμε και ό, τι διαβάζουμε. Τα μυαλά μας να είναι μέσα στο κεφάλι και να έχουμε έτσι τη δυνατότητα να κρίνουμε και να ελέγχουμε. Για να μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι περηφανευόμαστε σωστά και δίκαια για σωστά και τεκμηριωμένα χαρακτηριστικά της γλώσσας μας, του είναι μας. Να περηφανευόμαστε μετά λόγου γνώσεως και ανοίγοντας και κανένα βιβλίο αυτής της έρμης ελληνικής γλώσσας, που κατά τ’ άλλα βαυκαλιζόμαστε ότι είμαστε άξιοι κληρονόμοι της...


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓

 Συγχαρητήρια στα παιδιά και τους καθηγητές του Επαγγελματικού Λυκείου Νιγρίτας για την ωραία έκπληξη στο ανέβασμα του θεατρικού «Μπακαλόγατου». Μεράκι, ζωντάνια και ανιδιοτελής προσφορά της ψυχής τους στον κόσμο. Αποδεικνύεται ότι όλα τα παιδιά μπορούν να είναι «καλοί μαθητές», όταν ασχοληθούν με κάτι που τους εμπνέει.
 Όταν χάνουν τη ζωή τους αθώοι εργαζόμενοι που δεν συμμετείχαν σε μια πορεία εργαζομένων (!), τότε σιωπάς και συλλογιέσαι. Ένας μεγάλος δάσκαλος, ο Ηλίας Μπαζίνας, λέει ότι για να βρεις τον υπαίτιο, πρέπει να ψάξεις να δεις ποιος ωφελείται...
 Τελικά, φαίνεται ότι ο κόσμος ξυπνάει. Πολλές είναι οι περιπτώσεις βουλευτών που δυσκολεύονται να κυκλοφορήσουν γιατί όπου και να πάνε, βρίσκονται αντιμέτωποι με σχόλια όχι και τόσο κολακευτικά, που φτάνουν και σε φραστικές επιθέσεις, έξω απ’ τα δόντια. Και εδώ καιρό έχουμε να δούμε κάποιον... (τέλειωσαν και οι παρελάσεις! Ευτυχώς, γιατί αρχίζουν να καρπίζουν οι ντοματιές στους μπαξέδες!)