«ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΙΓΡΙΤΑ, ΤΗΣ ΒΙΣΑΛΤΙΑΣ», μέρος α’ (26 11 2010)

Τι είδε ένας στρατιωτικός γιατρός στη Νιγρίτα το 1958

Ο τόπος που ζούμε είναι για τον καθένα μας ο ομφαλός της γης. Είναι μια επέκταση του εαυτού μας και είναι φυσικό η εικόνα που έχουμε σχηματισμένη για αυτόν να είναι εξωραϊσμένη. Για να μπορέσουμε λοιπόν να έχουμε μια πιο αντικειμενική προσέγγιση, θα πρέπει να δούμε μέσα από τα μάτια των άλλων. Η ΦτΒ είχε δημοσιεύσει κάποτε σε συνέχειες αποσπάσματα από το έργο του περιηγητή Abbott, σχετικά με το πέρασμά του από τη Νιγρίτα. Και αυτή η στήλη είχε αναδημοσιεύσει κείμενα εφημερίδων της Θεσσαλονίκης, στα οποία οι απεσταλμένοι τους – σε μάλλον χαρωπό ύφος που εξήρε την επαρχία – περιέγραφαν τις ομορφιές του κάμπου.
Σήμερα και την άλλη βδομάδα θα δημοσιεύσουμε μιαν άλλη ματιά∙ την εικόνα που σχημάτισε για τον τόπο μας ο διηγηματογράφος/δοκιμιογράφος Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλος, ο οποίος υπηρέτησε στη Νιγρίτα ως στρατιωτικός γιατρός το 1958. Τις εμπειρίες του από τις πόλεις που υπηρέτησε τις κατέγραψε στο έργο του «Τόποι τέσσερεις», που κυκλοφόρησε το 1996 και αναδημοσιεύτηκε εμπλουτισμένο, ως «Τόποι τέσσερεις συν τρεις» το 2001 από τις εκδόσεις Στιγμή. Ας δώσουμε βάση στη ματιά του Άλλου κι ας προβληματιστούμε (οι υπογραμμίσεις δικές μου):
«Διαπιστώνω με κάποια έκπληξη (σχεδόν με ανησυχία) ότι τα γεγονότα και οι ιστορίες που αρχίζω να διηγούμαι, έλαβαν χώραν σε καιρούς απώτατους, δηλαδή πριν από μισόν αιώνα. – ή και παραπάνω. Τρομάζω τότε, γιατί σκέφτομαι πως όλα αυτά μοιάζουν λίγο με φληναφήματα αποστράτων και, γενικώς, συνταξιούχων, που τους βλέπουμε τα πρωινά να πηγαίνουν βόλτα μέχρι την πλατεία, ή το παρκάκι της γειτονιάς, και αφού κατουρήσουν και ανακουφιστούν (ενίοτε σε κάποιον θάμνο, ή και σε κάνα δέντρο), διαβάζουν όρθιοι γύρω από τα περίπτερά τους τίτλους των εφημερίδων, σχολιάζουν και αποδοκιμάζουν εν γένει τα καθ΄έκαστα, στο τέλος κάθονται στο παγκάκι, εκφράζουν συνεχείς ευχές υπέρ υγείας και μακροημερεύσεως αλλήλων (μερικοί εναβρύνονται μάλιστα να προβάλλουν εαυτούς ως τέρατα υγείας και ακάματους μπήχτες) και, τέλος, αρχίζουν να διηγούνται ποικίλες ιστορίες, για τις οποίες ουδείς ενδιαφέρεται και ουδείς, άλλωστε, ακούει – δεδομένου ότι το συγκεκριμένο αυτό τμήμα του πληθυσμού παρουσιάζει και έκδηλη βαρηκοΐα… Τέλος πάντων.
Τον Απρίλιο, λοιπόν, του 1958, μετά την περιπετειώδη παραίτηση μου από τις τάξεις του Στρατεύματος (περί αυτών ενδεχομένως άλλοτε…), επιχειρούμε να οργανώσουμε το πρώτο σπιτικό μας, νοικιάζοντας ένα ωραίο αγροτόσπιτο στο χωριό Ζαρκαδιά του νομού Καβάλας (χωριό κείμενο στις υπώρειες του όρους Λεκάνη, και φημισμένο για τα εξαίρετα αρωματικά καπνά του), όπου η γυναίκα μου διορίστηκε αγροτικός - επί θητεία- ιατρός. Ακολούθησε ο ανάλογος διορισμός μου στον υποκείμενο κάμπο της Χρυσούπολης, με έδρα το Χρυσοχώρι και ακτίνα τα διπλανά χωριά Άγιασμα, Χαϊδευτό κ.λ.π. (Λίγα χρόνια αργότερα ο Πεντζίκης, οσάκις αντίκριζε διερχόμενος τη σχετική πινακίδα στον δρόμο, αναφωνούσε αιφνιδίως Χαϊδευτό! Και προσποιόταν ότι χαϊδεύει τους διπλανούς του….).
Η πελατεία, της Νιόβης κυρίως, ήταν ο κόσμος του χωριού που δούλευε στα καπνοχώραφα. Και επειδή η δουλειά στα καπνά αρχίζει υποχρεωτικά πριν από την ανατολή του ήλιου, οι ασθενείς (η οι επιθυμούντες γενικά κάποια τόνωση, εν όψει της εξαντλητικής δουλειάς) πλάκωναν αξημέρωτα, καθισμένο ευγενικά στην ωραία περίκλειστη αυλή του σπιτιού μας, παρέα με το σκύλο μας, τον Αλατζά, που είχαμε στο μεταξύ αποχτήσει.
Το ίδιο το χωριό ρήμαζε. Ο κλήρος μικρός, τα καπνά δεν είχαν τιμή, η εκμετάλλευση από τους καπνέμπορους της Καβάλας και της Θεσσαλονίκης ήταν αυτόχρημα ληστρική, οι νέοι έφευγαν εργάτες στην Γερμανία και το Βέλγιο, στις κατακόμβες των ανθρακωρυχείων του Σαρλερουά.
Ζούσαμε εν γαλήνη. Πλην η Πατρίς, ούσα συνεχώς εν κινδύνω, και ερειδόμενη στο γεγονός ότι δεν είχε εισέτι υπογραφεί η συνθήκη ειρήνης με την Αλβανία για τον πόλεμο του 1940 (υπεγράφη δεκαετίες αργότερα!), ανακάλεσε τους παραιτηθέντες, ως εφέδρους εκ μονίμων, και τον Ιούνιο του ιδίου έτους 1958 μάζεψα τα λιγοστά υπάρχοντά μου και, μέσω Θεσσαλονίκης και εν συνεχεία Σερρών, με τα άθλια λεωφορεία της εποχής που, επί ώρες, διέσχιζαν τους στενούς εκείνους δρόμους με τις άπειρες στροφές (οι εισπράκτορες μαζί με τα εισιτήρια που έκοβαν μοίραζαν και χαρτοσακούλες για τον εμετό) έφθασα στη Νιγρίτα, όπου είχα τοποθετηθεί γιατρός του εκεί συντάγματος πεζικού και διοικητής του 16ου λόγου υγειονομικού. Αργά το βράδυ, τριγυρνώντας στους δρόμους της πόλης, έφθασα και στον κινηματογράφο της: μέσα σε κινητό διαφημιστικό πλαίσιο, προστατευμένες – ως συνήθως - από κοτετσόσυρμα (για το ενδεχόμενο κλοπής), είδα φωτογραφίες του Κώστα Χατζηχρήστου από την προβαλλόμενη ταινία Ο Ηλίας του 16ου!
Μέχρις ότου απαγκιστρωθεί από την Ζαρκαδιά η γυναίκα μου, νοικιάσαμε με έναν ομοιοπαθή συνάδελφο δύο δωμάτια σε ένα προσφυγικό σπιτάκι στην άκρη της πόλης, κοντά στο στρατόπεδο: Θυμάμαι ακόμη, με δέος, το πρωινό πλύσιμο από το βρυσάκι στον ημιϋπαίθριο χώρο, όπου με θέριζε το κρύο και η υγρασία – καθώς και το σκυλί, απέναντι, που γαύγιζε αγρίως ολόκληρη τη νύχτα.
Αναζήτησα κάποιο ύψωμα, ώστε να δω την περιοχή από ψηλά. Τελικά αναρριχήθηκα στο καμπαναριό της εκκλησίας: ο κάμπος ηπλούτο επικλινής (και εδώ), και η θέα του με παρέλυσε.
Στο βάθος του ορίζοντα, πέρα από το Στρυμόνα, μέσα σε μία θολή πάχνη, τα όρη της Βροντούς, και το Μενοίκιο, δεξιά το μεγαλοπρεπές Παγγαίο – κυρίως, όμως, ο Βερτίσκος και τα Κερδύλια: τόποι σχεδόν ιεροί, πεδία φοβερών μαχών ανά τους αιώνες, δηώσεων, εκτελέσεων, καταστροφών και άνευ ορίων ηρωικών πράξεων, σχημάτιζαν μια ασφυκτική μέγγενη, όπου ένοιωθα τελείως εγκλωβισμένος.
- Τι, θα με φάει ο κάμπος, ψιθύρισα.
Το στρατόπεδο ήταν αρκετά μίζερο: τα δένδρα του λίγα, τα κτήρια παλιά, το διοικητήριο γυμνό, το μικρό αναρρωτήριο με στοιχειώδη μέσα. Λίγο πιο πέρα, οι σταύλοι με τα μουλάρια…. Τα καημένα τα ζώα: διαφαινόταν, ήδη, πως πλησίαζε το τέλος τους (κάνεις δεν ήξερε σε τι χρησίμευαν πλέον), και τα τάγματα ημιονηγών είχαν καταντήσει μονάδες τοποθετήσεως των χαρακτηρισμένων οπλιτών∙ σε πολλούς διανοούμενους (και άλλους αριστερούς της εποχής) ανετίθετο η περιποίηση και η σαγή αυτών των μοναχικών και μελαγχολικών ζώων.
Υπήρχαν, μέσα στην πόλη, και μερικά αθλιότατα, ενδιαιτήματα αξιωματικών. Δήθεν λυόμενα, από κυματοειδή λαμαρίνα, άβαφη και χωρίς ίχνος μόνωσης, με στέγη από τον ίδιο υλικό, φούρνοι το καλοκαίρι, ψυγεία τον χειμώνα – και επί πλέον να τρίζουν φριχτά σε κάθε μεταβολή της θερμοκρασίας. Ένα βαρέλι πετρελαίου, κομμένο στη μέση, επείχε θέση σόμπας καυσοξύλων. Τέτοια κωλόσπιτα ξεφύτρωναν άφθονα, τότε, στις διάφορες φρουρές, λεγόταν δε μετ’ επιτάσεως ότι ο εργολάβος, που τα εγκαθιστούσε, ήταν γιος αρχηγού του Επιτελείου. Δεν αποδείχθηκε, καθώς προέβλεψε ο ποιητής….
Από την Νιγρίτα θυμάμαι λίγα πράγματα – το παζάρι, συνήθως υπό βροχήν, τα άσχημα και αδιάφορα σπίτια, τον κάμπο με τις υπέροχες εικόνες των γυμνών δένδρων τον χειμώνα και τα κοπάδια με τα βοοειδή που έβοσκαν στις έρημες εκτάσεις, τις αλκαλικές θερμοπηγές της με τις πρωτόγονες λουτρικές εγκαταστάσεις, τα φοβερά Αναστενάρια στις 21 Μαΐου στο χωριό Αγία Ελένη, τις ομίχλες, το κρύο, την υγρασία, τις μεγάλες ζέστες. Θυμάμαι με συγκίνηση δύο φίλους που απόχτησα εκεί και πέρασα μαζί τους πολλές από τις δύσκολες ώρες- τον οδοντίατρο Σωκράτη Κοκκίνη, νέον, φιλόδοξο, με πάθος για την άρτια εκτέλεση της δουλειάς του, και τον ιατρό Μικέ Μαρκαδάκη, ερασιτέχνη ζωγράφο ο οποίος (στις ελάχιστες ελεύθερες ώρες του) βυθιζόταν σε – μεταφυσικές- εικαστικές αναζητήσεις. Πέθαναν πρόωρα και οι δύο – και δεν ξεχνώ το ήρεμο χαμόγελό τους.
Το φθινόπωρο ήρθε η γυναίκα μου, νοικιάσαμε ένα υπερυψωμένο ισόγειο στον κεντρικό δρόμο και οργανώσαμε στοιχειωδώς το σπιτικό μας. Μοναδική ψυχαγωγία στην Νιγρίτα παρέμενε το διάβασμα, η μουσική από ένα μισοξεχαρβαλωμένο ραδιόφωνο (μουσική, εννοείται, που μπορούσαμε να πιάσουμε μόνο από σλάβικους σταθμούς) και τα σύντομα ταξίδια στη Θεσσαλονίκη, όπου σε λίγο η Νιόβη άρχισε ειδικότητα παιδιατρικής.
Την περίοδο εκείνη άρχιζε ν ανατέλλει και το αστέρι του Μπόστ, ο οποίος εικονογραφούσε (τρόπος του λέγειν) στο περιοδικό Ταχυδρόμος τις «Σταυροφορίες» του Τσιφόρου. Το χιούμορ του Μποστ με συνάρπαζε, και του έγραψα σχετικά: εκείνος έσπευσε και μου απάντησε, χαρίζοντας κου ταυτοχρόνως ένα μεγάλο σκίτσο του με σινική, όπου ο σταυροφόρος της εικόνας συνομιλεί στον υπότιτλο με την φλογέραν του βασιλιά…
Δεν μείναμε πολύ στη Νιγρίτα. Σύντομα ήρθε ο διορισμός της γυναίκας μου για την Καβάλα, και ακολούθησε και η δική μου μετάθεση εκεί- μετάθεση που επιτεύχθηκε υπό συνθήκες απολύτως μυθιστορηματικές… Στην Νιγρίτα δεν ξαναπάτησα το πόδι μου».
Άραγε αυτό το τελευταίο είναι αλήθεια; Η απάντηση (και η συνέχεια) την επόμενη εβδομάδα.

Δια την αντιγραφήν:
http://proskynhths.blogspot.com/
tezjorge@yahoo.gr


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓


 Πεζόδρομος Αγίου Νικολάου, Πάτρα. Στη Νιγρίτα, πότε;

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΣ ΤΟΥ 2000… (19 11 2010)

Πώς η γραφειοκρατία και η απανθρωπιά ξετινάζουν ψυχικά και οικονομικά μια οικογένεια.

Πιαστήκαμε τον τελευταίο καιρό με τις εκλογές και αναγκαστικά αφήσαμε την επικαιρότητα απ’ έξω. Όμως οφείλουμε να σχολιάσουμε κάποια γεγονότα που αποδεικνύουν την αθλιότητα αυτού που αυτάρεσκα θέλουν να ονομάζουν «κοινωνικό κράτος πρόνοιας».
Πρώτα ήταν η αχαρακτήριστη απόφαση του Μεγάλου Ασφαλιστικού Ταμείου σχετικά με τη χορήγηση σε διαβητικούς ειδικών παπουτσιών, τα οποία θα καθυστερούσαν έως και δύο χρόνια το κόψιμο των ποδιών. Το πρότυπο ασφαλιστικό Ίδρυμα απέρριψε τις χρόνιες αιτήσεις των ενδιαφερομένων για κάλυψη αυτών των εξόδων με την ανατριχιαστική δικαιολογία ότι το κόστος είναι υψηλότερο από το αναμενόμενο όφελος! Δηλαδή, οι ασθενείς που θα είχαν τα ποδαράκια τους για δυο επιπλέον χρόνια (και Κύριος οίδε τι θα μπορούσε η επιστήμη να πετύχει μέσα σε μια διετία) δεν μετράει μία μπροστά στα έξοδα του ταμείου για τα ειδικά παπούτσια
Και πριν κατακάτσει ο κουρνιαχτός από το εγκληματικό χαρτί του Μεγάλου Ταμείου, πριν ακόμα σβηστεί από τη μνήμη μας ο θάνατος του μικρού από τη Μυτιλήνη που η Μεγάλη Τράπεζα δεν εκταμίευε τα χρήματα που μαζεύτηκαν λόγω «παράνομου εράνου», τώρα, να σου πάλι μπροστά μας, και μάλιστα πολύ κοντά μας, το απάνθρωπο.
Ένα κοριτσάκι από τα μέρη μας γεννήθηκε με καρδιακά προβλήματα πριν επτά μήνες και πέρασε όλη τη σύντομη ζωή του μέσα στο νοσοκομείο. Οι επέμβαση που έγινε στην καρδιά του παιδιού απέτυχε και η μόνη λύση ήταν η εγχείριση στο εξωτερικό με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας (90%), αρκεί να γινόταν άμεσα.
Όμως το όλο εγχείρημα ήταν πολυέξοδο. Το Μεγάλο Ασφαλιστικό Ταμείο, για να καλύψει κάποια έξοδα έπρεπε να πάρει από το Μεγάλο Νοσοκομείο χαρτί, που να είναι έτσι διατυπωμένο ώστε να εμπίπτει στη σχετική νομοθεσία. Κι εδώ έρχεται η αναλγησία της γραφειοκρατίας. Η διοίκηση του νοσοκομείου πεισματικά αρνείται ένα τέτοιο χαρτί. Έτσι, γονείς και συγγενείς ξεκινάν έναν αξιοπρεπή μαραθώνιο μέσα στην αγωνία τους για να μαζέψουν το ποσό χιλιάδων ευρώ που απαιτείται για την ελπίδα σωτηρίας του παιδιού τους.
Τι να πρωτοσκεφτεί ο αναγνώστης, ο φίλος, ο συγγενής, ο παντελώς άγνωστος; Γιατί ένα παλιόχαρτο που δεν συντάσσεται όπως πρέπει φτάνει να στερήσει τη ζωή ενός ανθρώπου; Τι άλλο μπορείς να σκεφτείς από το ότι η διοίκηση του Μεγάλου Νοσοκομείου, αν δώσει ένα τέτοιο χαρτί, είναι σαν να υπογράφει δήλωση ανικανότητας. Ένα μεγάλο πλήγμα δηλαδή, στο κύρος και στα πιθανά κονδύλια που λαμβάνει το Μεγάλο Νοσοκομείο. Έτσι, για να μη διακινδυνέψουν τη φήμη τους, άφησαν μια οικογένεια να βολοδέρνει για να μαζέψει τα απαραίτητα χρήματα, αφού πρώτα έχασε πολύτιμο χρόνο.
Η Μαρία Ελένη ξεψύχησε λίγο πριν προσγειωθεί το αεροπλάνο στη Βοστώνη… Για τους ανάλγητους γραφειοκράτες δεν θα είναι παρά μια «παράπλευρη απώλεια»… Η φήμη τους σώθηκε (;)… Η ανθρωπιά τους;
Συλλυπητήρια στους γονείς για την απώλειά τους, αλλά και σε όλους μας για την αφασία των φορέων του ελληνικού κρατιδίου που ανεχόμαστε.

http://proskynhths.blogspot.com/
tezjorge@yahoo.gr


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓


 Πεζόδρομος, Κιλκίς. Στη Νιγρίτα, πότε;

 Τα συγχαρητήρια στο νέο Δήμαρχο και το δημοτικό Συμβούλιο. Σιδεροκέφαλοι και είθε να εργαστείτε με ζήλο για τον ταλαιπωρημένο τόπο.

 Μέχρι και στη Θεσσαλονίκη ήρθαν τα πάνω-κάτω. Κρυφό χαρτί του Μπουτάρη ο … Άνθιμος!

 Νοέμβριος και άνθισαν οι πασχαλιές! Αποσυντονίστηκε κι η φύση απ’ τις λιακάδες.

ΠΕΡΙ ΕΚΛΟΓΩΝ (12 11 2010)

Λίγες σκέψεις για τις νέες συνθήκες του Καλλικράτη

Μερικές σύντομες σκέψεις, μετά την πρώτη Κυριακή των εκλογών και οδεύοντας προς τη δεύτερη και καθοριστική για τα δημόσια πράγματα του τόπου μας:
α) ο Καλλικράτης τελικά φάνηκε ότι δεν ήταν εύκολο πράγμα, ούτε για να σχεδιάσει κανείς τα πλάνα του, ούτε για να εκτιμήσει και να προβλέψει αποτελέσματα. Και ενώ μέσα στη Νιγρίτα ο κ. Βλαδίκας βγήκε πρώτος με βραχεία κεφαλή, στα συνολικά αποτελέσματα κατετάγη τρίτος με μεγάλη απόσταση από τους δύο πρώτους, και συνεπώς έμεινε εκτός δευτέρου γύρου. Κατά τα φαινόμενα λοιπόν, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι δύο πρώτοι συνδυασμοί (Μήκα – Καλαϊτζής) ήταν αυτοί που – πέραν των άλλων – κατάφεραν να στελεχώσουν τα ψηφοδέλτιά τους με τέτοιο τρόπο, ώστε να διαθέτουν μια δυναμική εξίσου σημαντική σε όλα τα χωριά του νέου Δήμου.
β) από αυτή την πρώτη σκέψη αφορμάται και η επόμενη. Οι συζητήσεις για τον αγώνα του δεύτερου γύρου δείχνουν τον νιγριτινό κόσμο διχασμένο και ανίκανο να αντιληφθεί ή να δεχτεί τη νέα κατάσταση που παγιώνεται με τον Καλλικράτη. Υπάρχει ένα πολύ σοβαρό ενδεχόμενο να έχουμε για πρώτη φορά Δήμαρχο στη Νιγρίτα έναν μη νιγριτινό. Και δεν εννοώ μη νιγριτινό στην καταγωγή, αλλά ότι προέρχεται από δημαρχιλίκι όμορου Δήμου. Αυτό ξενίζει μερικούς – ακόμα και μη οπαδούς της κ. Μήκα – και είναι πολύ πιθανό ο συνδυασμός της να αποκομίσει ψηφοδέλτια, έστω και με αυτό το κριτήριο.
Φυσικά ένας μη νιγριτινός Δήμαρχος είναι κάτι αναμενόμενο με τις νέες καλλικρατικές συνθήκες. Κι αν δε γίνει φέτος, τίποτα δεν αποκλείει να συμβεί στο μέλλον. Το σωστό βέβαια είναι να αποφασίζουμε με άλλα κριτήρια αξιολόγησης και όχι με την καταγωγή. Θα δοκιμάσουμε όλοι μας τον Καλλικράτη, αυτή τη διεύρυνση του Δήμου και θα μετρήσουμε τα υπέρ και τα κατά μέσα στην – σχεδόν – τετραετία, είτε με τον έναν είτε με τον άλλον Δήμαρχο. Το ζητούμενο είναι, όποιος κι αν βγει, να φροντίσει για όλα τα δημοτικά διαμερίσματα, αναλογικά πάντα με την ισχύ του καθενός, και όχι να μεροληπτεί προς όφελος ενός. Αν και, σχεδόν όπου υφίσταται ένωση (πόλεων, κρατών, κ.λπ.), βλέπουμε να υπερτερούν οι μεγάλες δυνάμεις και να παίρνονται αποφάσεις με γνώμονα να προτάσσεται ή να μη θίγεται το δικό τους συμφέρον.
γ) αφού λοιπόν φτάσαμε στο σημείο να αποφασίζουν οι κάτοικοι άλλων χωριών για το ποιος θα διοικεί τους υπόλοιπους, δε μας ξενίζει και το φαινόμενο των ετεροδημοτών, ένα φαινόμενο διττό. Από τη μια, η απόφαση να ψηφίζει κάποιος στον τόπο καταγωγής και όχι διαμονής του, είναι μια προσωπική απόφαση διατήρησης του ομφάλιου λώρου με την πατρίδα, μια αφορμή για να επιστρέψει στη γενέθλια γη μια – δυο φορές στην τετραετία. Είναι μια αίσθηση του ανήκειν, μια συνείδηση καταγωγής, που αντανακλά ίσως το ότι ενδόμυχα αισθάνεται ξένος στον τόπο που του έλαχε να ζει. Από την άλλη όμως, έχει το δικαίωμα να αποφασίζει αυτός με την ψήφο του για Δημάρχους, συμβούλια, πολιτικές που δεν θα τον αγγίξουν, αλλά θα τις λουστούν οι υπόλοιποι; Και δεν τον ενδιαφέρει αυτήν την ψήφο, αυτό το δικαίωμα επιλογής, να το έχει για τον τόπο που ζει, που εργάζεται, που κινείται;
δ) το ζήτημα αυτό βέβαια είναι θεωρητικό, σχεδόν φιλοσοφικό. Γιατί αν δούμε την εικόνα της πόλης μας το Σάββατο και την Κυριακή των εκλογών, δεν έχουμε κανένα δίλημμα: Ναι στις εκλογές! ναι στους ετεροδημότες! Ας αποφασίζουν αυτοί για μας! Δεν μπορούσαμε να έχουμε αυτή την κοσμοπλημμύρα πιο συχνά; Να γεμίσει η Νιγρίτα – και το κάθε χωριό – με τα ξενιτεμένα παιδιά της, να γεμίσει κόσμο, ζωή, βαβούρα, κίνηση, γέλια, συζητήσεις. Να μαζευτούν όλοι στο κέντρο και να θαυμάσουν…πεζόδρομο! Με τα λεωφορεία και τα φορτηγά να μποτιλιάρονται από τους παράνομα παρκαρισμένους, να ασφυκτιά ο κόσμος ανάμεσα στα - σιδερένια και πλαστικά – κολωνάκια, να μην κλείνει αυτό το καταραμένο κέντρο ούτε τώρα! Ούτε σε τέτοια αργία, έστω για λίγες ώρες!
ε) όμως η ώρα πλησιάζει. Είτε ο συνδυασμός της κ. Μήκα, είτε αυτός του κ. Καλαϊτζή θα διευθετήσει το θέμα. Η νυν Δήμαρχος είναι σίγουρο ότι θα έχει «δέσει» το συμβούλιό της, ώστε να μην εμφανιστούν οι λιποταξίες της τετραετίας που πέρασε, οι οποίες στην ουσία υπήρξαν φραγμός σε πολλά θέματα. Αλλά και ο διεκδικητής του Δήμου σίγουρα θα έχει εκπονήσει ένα πλάνο για αυτό το ζήτημα, καθώς, όπως είπαμε, είναι από αλλού και ίσως δεν θα έχει τόσο έντονες τις αντιπαραθέσεις με τα ντόπια συμφέροντα. Εύχομαι να μη διαψευστώ, ούτε από τους μεν, ούτε από τους δε…

http://proskynhths.blogspot.com/
tezjorge@yahoo.gr


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓


 Πεζόδρομος Ελασσόνας. Στη Νιγρίτα, πότε;

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΝΑΥΤΙΛΛΟΜΕΝΟΥΣ (μέρος γ’)(05 11 2010)

Μαθήματα πολιτικής τέχνης από τους μάστορες του είδους: οι Λοκροί του Δημοσθένη.

Ήγγικεν η ώρα, τα ψέμματα τελείωσαν. Μεθαύριο η κάλπη θα αναδείξει το καινούργιο επιτελείο του Δήμου μας. Οπότε και τα μαθήματα προς τους υποψηφίους τελειώνουν σήμερα.
Θέλουμε να λέμε ότι ζούμε σε μια πολιτεία ευνομούμενη. Αυτό το «ευνομούμενη» μπορεί να ερμηνευτεί με δύο τρόπους: μια πολιτεία που έχει καλούς νόμους ή μια πολιτεία που οι νόμοι της εφαρμόζονται καλώς. Άλλο πράγμα το να έχουν θεσπιστεί νόμοι ικανοί να στηρίξουν τον τόπο και άλλο πράγμα οι υπηρέτες των νόμων (δικαστική, πολιτική εξουσία) να τους εφαρμόζει όπως πρέπει: χωρίς διακρίσεις, με τον ίδιο τρόπο για όλους τους πολίτες.
Μπροστά στους νόμους (η Δικαιοσύνη είναι τυφλή) δεν υπάρχει βασιλεύς ή στρατιώτης, ή πλούσιος ή πένης. Άρα γίνεται κατανοητό ότι το ιδανικότερο είναι και να έχουμε και να εφαρμόζουμε σωστά καλούς νόμους. Κι όταν ειδικεύσουμε σε τοπικό επίπεδο, γίνεται αντιληπτό ότι νόμοι είναι και οι εκάστοτε αποφάσεις που θα κληθεί να λάβει το δημοτικό συμβούλιο.
Πώς κρίνεται ικανός κάποιος για να νομοθετήσει, να πάρει αποφάσεις; Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο Δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο θα θεσμοθετήσουν προς όφελος του τόπου, θα πάρουν τις α’ ή τις β’ αποφάσεις για το τάδε ή το δείνα θέμα; Συνεδριάζουν π.χ., για τον πεζόδρομο, για τη διευθέτηση του κυκλοφοριακού χάους, για την οικονομική διαχείριση: θα πάρουμε άλλο δάνειο, από ποιον, πώς θα ξεχρεώσουμε ως Δήμος; Σε κάθε θέμα ανοίγονται διάφορες διέξοδοι – τρόποι αντιμετώπισης των προβλημάτων. Ποια απόφαση θα είναι η καλύτερη, θα αποφασίσουμε με σωφροσύνη, με ενδελεχή μελέτη, με ζύγισμα όσων παραγόντων εμπίπτουν στο πεδίο αντίληψής μας, με γνώμονα το κοινό συμφέρον, δίχως κομματικές ή εγωιστικές αγκυλώσεις; Ή θα ψηφίσουμε ελαφρά τη καρδία, χωρίς να μας πολυνοιάζει, αφού ακολουθούμε τις οποιεσδήποτε κομματικές, παραταξιακές ή ατομικές γραμμές;
Πώς θα εξασφαλιστεί η λυσιτελέστερη απόφαση/νομοθέτηση για το κοινό; Την απάντηση θα μας τη δώσει ο Δημοσθένης, μέσα από το λόγο του «Κατά Τιμοκράτους» στα εδάφια 139-140: « Βούλομαι δ' ὑμῖν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἐν Λοκροῖς ὡς νομοθετοῦσι διηγήσασθαι• οὐδὲν γὰρ χείρους ἔσεσθε παράδειγμά τι ἀκηκοότες, ἄλλως τε καὶ ᾧ πόλις εὐνομουμένη χρῆται. Ἐκεῖ γὰρ οὕτως οἴονται δεῖν τοῖς πάλαι κειμένοις χρῆσθαι νόμοις καὶ τὰ πάτρια περιστέλλειν καὶ μὴ πρὸς τὰς βουλήσεις μηδὲ πρὸς τὰς διαδύσεις τῶν ἀδικημάτων νομοθετεῖσθαι, ὥστ' ἄν τις βούληται νόμον καινὸν τιθέναι, ἐν βρόχῳ τὸν τράχηλον ἔχων νομοθετεῖ, καὶ ἐὰν μὲν δόξῃ καλὸς καὶ χρήσιμος εἶναι ὁ νόμος, ζῇ ὁ τιθεὶς καὶ ἀπέρχεται, εἰ δὲ μή, τέθνηκεν ἐπισπασθέντος τοῦ βρόχου. [140] Καὶ γάρ τοι καινοὺς μὲν οὐ τολμῶσι τίθεσθαι, τοῖς δὲ πάλαι κειμένοις ἀκριβῶς χρῶνται. Καὶ ἐν πολλοῖς δὲ πάνυ ἔτεσιν, ὦ ἄνδρες δικασταί, εἷς λέγεται παρ' αὐτοῖς νόμος καινὸς τεθῆναι».
Ο Δημοσθένης αναφέρει ως παράδειγμα την ευνομούμενη (όπως η δικιά μας) πολιτεία των Λοκρών. Εκεί λοιπόν οι άνθρωποι για να είναι βέβαιοι ότι η απόφαση που θα παρθεί θα είναι η βέλτιστη, τι σκέφτηκαν; Όρισαν αυτός που θα θελήσει να νομοθετήσει, να προτείνει κάτι καινούργιο (π.χ. η Αθανασίου Αργυρού να γίνει πεζόδρομος!) να το κάνει αυτό αφού πρώτα του περάσουν μια θηλειά στο λαιμό! Και αν φανεί στο λαό καλός και χρήσιμος ο νόμος, να του βγάζουν τη θηλειά και να αποχωρεί. Αν όμως κρίνει ο πολίτης ότι η πρόταση δεν είναι ωφέλιμη, τότε τραβάνε το σκοινί και οι επόμενες προτάσεις του τολμητία θα γίνουν στον άλλο κόσμο!
Ποιος θα αποπειραθεί να κάνει καινούργια πρόταση για πλάκα; Ποιος θα έχει την εντύπωση ότι η διαχείριση του Δήμου είναι παιχνιδάκι χωρίς συνέπειες; Στους Λοκρούς πάντως δεν το επιχείρησαν και πολλοί. Τηρούσαν τους πατροπαράδοτους νόμους και μόνο ένας καινούργιος θεσπίστηκε κατά τη διάρκεια πολλών ετών.
Φυσικά πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι δεν μπορούμε να κρίνουμε το σήμερα με βάση δεδομένα αιώνων πριν. Ούτε είμαι σύμφωνος καν με τη θανατική ποινή. Και η ίδια αυτή η διαδικασία στους Λοκρούς έχει πολλά τρωτά, όπως π.χ. πώς θα αλλάξει μια κατάσταση που έχει παραδοθεί αλλά έχει πλέον καταντήσει προβληματική, αν κανένας δεν έχει τα κότσια να προτείνει λύσεις. Και γενικά, οι οδηγίες αυτές προς ναυτιλλομένους έχουν και μια γερή δόση χιούμορ.
Όμως μπορούμε να αποκομίσουμε από αυτό το παράδειγμα το μήνυμα ότι το να κρατάς στα χέρια σου τις τύχες ενός Δήμου δεν είναι απλό πράγμα και δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε επιφανειακά. Εφόσον ο λαός σε προτίμησε, οφείλεις να παραδώσεις στον επόμενο μετά από τέσσερα χρόνια τον Δήμο σε καλύτερη κατάσταση. Κι ακόμα, να ξέρουμε ότι δεν πρέπει να υπάρχει ατιμωρησία για τους δημόσιους άρχοντες ή τους υπαλλήλους τους, όταν δεν φέρουν εις πέρας το έργο τους με ακεραιότητα, αλλά καταγραφούν ατασθαλίες οικονομικές ή ηθικές. Και εννοώ ποινική ατιμωρησία, για να έχουν το νου τους.
Αυτά λοιπόν από μένα, αγαπητοί υποψήφιοι. Εύχομαι οι προαιώνιες συμβουλές των μεγάλων δασκάλων να αφήσουν ένα ίχνος στη συνείδησή σας και να πολιτευτείτε ολόκαρδα προς το συμφέρον του τόπου. Να βάλετε όλες σας τις δυνάμεις για να αφήσετε έργο στον τόπο, να δημιουργήσετε, να εξελίξετε, να πρωτοπορείτε, να είστε εμπνευσμένοι. Καλή τύχη…
http://proskynhths.blogspot.com/
tezjorge@yahoo.gr


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓


 Πεζόδρομος Κρύας, Λιβαδειά. Στη Νιγρίτα, πότε;


 Καλά ρε παιδιά εκεί στη ΔΕΥΑΝ, τι είναι αυτά τα καινούργια κόλπα; Να έρχονται μαζί, στον ίδιο φάκελλο, οι λογαριασμοί νερού β’ και γ’ τριμήνου και σε αυτόν του γ’ τριμήνου να συμπεριλαμβάνεται και το ποσό του β’, ως προηγούμενο υπόλοιπο! Τα παίρνει λοιπόν κάποιος βιαστικός, κάποιος απρόσεκτος, κάποιος ηλικιωμένος και πάει να τα πληρώσει και τα δύο χαρτιά. Επαφίεται λοιπόν στην ακεραιότητα του υπαλλήλου ταμία να ενημερώσει τον πολίτη ότι δε χρειάζεται να πληρώσει το ένα χαρτί, γιατί το ποσό του προστίθεται στο άλλο! Κι αν ο υπάλληλος είναι πονηρός και τσεπώσει τη διαφορά; Τρέχα γύρευε τότε. Ποιος ο λόγος να τυπώνεται ξεχωριστό χαρτί για το β’ τρίμηνο και να αποστέλλεται στον κόσμο μαζί με το γ’. Βάλτε τα και τα δυο τρίμηνα σε ένα χαρτί ή μην συμψηφίζετε τα δυο ποσά στο δεύτερο χαρτί. Απλά είναι τα πράγματα, μην τα μπερδεύετε και μπερδεύετε τον κόσμο…


 Αφόρητη έχει γίνει η κατάσταση στην Ηρώων, μπροστά από το Δημαρχείο, παρά τις νέες ρυθμίσεις κυκλοφορίας. Τα αυτοκίνητα συνεχίζουν να παρκάρουν δεξιά και αριστερά, παρά τις απαγορευτικές πινακίδες, και ο δρόμος καταντάει μονόδρομος, ενώ δεν είναι. Συχνά λοιπόν ανταμώνονται αυτοκίνητα που δεν χωρούν να περάσουν και δημιουργείται κομφούζιο. Και το νιγριτινό παράδοξο είναι ότι λίγα μέτρα πιο πέρα, πίσω από τη Δημαρχία, υπάρχει πάρκινγκ! Προτιμάμε όμως να παρανομήσουμε και να εμποδίζουμε την κυκλοφορία για να παρκάρουμε ακριβώς μπροστά στη δουλειά μας, παρά να πάμε το αμάξι μας λίγα μέτρα πιο κάτω και να περπατήσουμε…

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΝΑΥΤΙΛΛΟΜΕΝΟΥΣ (μέρος β’) (29 10 2010)

Μαθήματα πολιτικής τέχνης από τους μάστορες του είδους: ο Μέγας Αλέξανδρος του Αρριανού.

Θαυμάσαμε την προηγούμενη βδομάδα τα χαρίσματα του σπαρτιάτη ναυάρχου Τελευτία, όπως τα κατέγραψε ο ιστορικός Ξενοφώντας. Μέχρι τις εκλογές θα παρακολουθήσουμε κι άλλα μαθήματα, προϊούσης σκληρότητας για τους υποψήφιους (δημοτικούς) άρχοντες. Το δεύτερο μάθημα προέρχεται από το έργο του Αρριανού «Αλεξάνδρου ανάβασις» (βιβλίο 7, 9). Σε γενικές γραμμές είναι σχετικό με το προηγούμενο, με μία όμως διαφορά: πρωταγωνιστής εδώ δεν είναι ένας απλός αξιωματούχος, όπως ήταν ο Τελευτίας, αλλά ο ίδιος ο βασιλιάς, ο Μέγας Αλέξανδρος.
Γίνεται επομένως αντιληπτό ότι η συμπεριφορά του ανώτατου άρχοντα, του ηγεμόνα που έγραψε ιστορία με την πορεία του προς ανατολάς, βαραίνει ακόμα περισσότερο, αποτελεί πολύ ενδεικτικότερο παράδειγμα των γνωρισμάτων ενός αληθινού ηγέτη.
Ο λόγος του Αλέξανδρου που θα δούμε εκφωνήθηκε το καλοκαίρι του 324 π.Χ. στην πόλη Ώπη στις όχθες του Τίγρη ποταμού. Αφού κατέστειλε μια στάση των Μακεδόνων που ήθελαν να επιστρέψουν στην πατρίδα (εκτελώντας τους πρωταίτιους – κανείς δεν είναι τέλειος!), προσπαθεί να θυμίσει στους στρατιώτες του πόσα έκαναν για αυτούς ο ίδιος και ο πατέρας του Φίλιππος. Ας δούμε το απόσπασμα που αναφέρεται στη δικιά του συμβολή:
« […] ὃς παραλαβὼν παρὰ τοῦ πατρὸς χρυσᾶ μὲν καὶ ἀργυρᾶ ἐκπώματα ὀλίγα͵ τάλαντα δὲ οὐδὲ ἑξήκοντα ἐν τοῖςθησαυροῖς͵ χρεῶν δὲ ὀφειλόμενα ὑπὸ Φιλίππου ἐς πεντακόσια τάλαντα͵ δανεισάμενος ἐπὶ τούτοις αὐτὸς ἄλλα ὀκτακόσια ὁρμηθεὶς ἐκ τῆς χώρας τῆς γε οὐδὲ ὑμᾶς αὐτοὺς βοσκούσης καλῶς εὐθὺς μὲν τοῦ Ἑλλησπόντου ὑμῖν τὸν πόρον θαλασσοκρατούντων ἐν τῷ τότε Περσῶν ἀνεπέτασα• κρατήσας δὲ τῇ ἵππῳ τοὺςσατράπας τοὺς Δαρείου τήν τε Ἰωνίαν πᾶσαν τῇ ὑμετέρᾳ ἀρχῇ προσέθηκα καὶ τὴν Αἰολίδα πᾶσαν καὶ Φρύγας ἀμφοτέρους καὶ Λυδούς͵ καὶ Μίλητον εἷλον πολιορκίᾳ• τὰ δὲ ἄλλα πάντα ἑκόντα προσχωρήσαντα λαβὼν ὑμῖν καρποῦσθαι ἔδωκα• καὶ τὰ ἐξ Αἰγύπτου καὶ Κυρήνης ἀγαθά͵ ὅσα ἀμαχεὶ ἐκτησάμην͵ ὑμῖν ἔρχεται͵ ἥ τε κοίλη Συρία καὶ ἡ Παλαιστίνη καὶ ἡ μέση τῶν ποταμῶν ὑμέτερον κτῆμά εἰσι͵ καὶ Βαβυλὼν καὶ Βάκτρα καὶ Σοῦσα ὑμέτερα͵ καὶ ὁ Λυδῶν πλοῦτος καὶ οἱ Περσῶν θησαυροὶ καὶ τὰ Ἰνδῶν ἀγαθὰ καὶ ἡ ἔξω θάλασσα ὑμέτερα• ὑμεῖς σατράπαι͵ ὑμεῖς στρατηγοί͵ ὑμεῖς ταξιάρχαι. ὡς ἔμοιγε αὐτῷ τί περίεστιν ἀπὸ τούτων τῶν πόνων ὅτι μὴ αὕτη ἡ πορφύρα καὶ τὸ διάδημα τοῦτο; κέκτημαι δὲ ἰδίᾳ οὐδέν͵ οὐδὲ ἔχει τις ἀποδεῖξαι θησαυροὺς ἐμοὺς ὅτι μὴ ταῦτα͵ ὑμέτερα κτήματα ἢ ὅσα ἕνεκα ὑμῶν φυλάττεται. ἐπεὶ οὐδὲ ἔστιν ἰδίᾳ μοι ἐς ὅ τι φυλάξω αὐτούς͵ σιτουμένῳ ταετὰ αὐτὰ ὑμῖν σιτία καὶ ὕπνον τὸν αὐτὸν αἱρουμένῳ• καίτοι οὐδὲ σιτία ἐμοὶ δοκῶ τὰ αὐτὰ τοῖς τρυφῶσιν ὑμῶν σιτεῖσθαι• προαγρυπνῶν δὲ ὑμῶν οἶδα͵ ὡς καθεύδειν ἔχοιτε ὑμεῖς».
Να λοιπόν ο βασιλιάς και αρχιστράτηγος των Μακεδόνων. Μια προσωπικότητα που η Ιστορία μπορεί να του προσάψει πολλά, όμως αναμφισβήτητα έχει αναδειχτεί ηγέτης μοναδικός. Σαν τις μέλισσες λοιπόν κι εμείς, που συλλέγουν επιλεκτικά το καλύτερο από τον ανθό, έτσι θα κρατήσουμε τα θετικά στοιχεία και θα απορρίψουμε τα τρωτά, πλάθοντας το υπόδειγμα ενός ιδανικού άρχοντα.
Πρώτα πρώτα αναφέρεται στην κληρονομιά από τον πατέρα του, της οποίας η αξία ήταν μηδαμινή. Αυτός όμως, με έξτρα δάνειο, κατάφερε να την πολλαπλασιάσει προσαρτώντας στη Μακεδονία πολλές άλλες χώρες. Έτσι και σήμερα, δεν πρέπει να γογγύζουμε για την κληρονομιά των προκατόχων μας. Με συνετή διαχείριση, ανοιχτά μυαλά και σωστές επενδυτικές κινήσεις, οφείλουμε να αυγατίσουμε τη δημόσια περιουσία του τόπου και όχι την προσωπική μας, βουλιάζοντας τον τόπο στα χρέη.
Στη συνέχεια τονίζει ο Αλέξανδρος ότι όλες τις κατακτήσεις τις έδωσε στους πολίτες του να τις εκμεταλλευτούν. Όλα τα πλούτη, τους θησαυρούς, τα αγαθά της ανατολής έγιναν κτήμα όχι δικό του, αλλά των Μακεδόνων. Τα αξιώματα μοιράστηκαν στο λαό του, στους στρατιώτες του. Εμφαντικά μάλιστα λέει ότι στον ίδιο δεν μένει παρά η πορφύρα και το διάδημα, τα σύμβολα δηλαδή της εξουσίας. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι από τα κέρδη του Δήμου, ο άρχοντας δεν καρπώνεται τίποτα, δεν του ανήκει τίποτα το υλικό. Όλα ανήκουν στο κοινό των συμπολιτών ή φυλάσσονται για αυτό.
Και μάλιστα υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει καν λόγος για να έχει περιουσία, αφού τρώει τα ίδια με τους στρατιώτες και κοιμάται όπως κι εκείνοι. Έχουμε κι εδώ – όπως και με τον Τελευτία – έναν ηγέτη που υιοθετεί τον δύσκολο τρόπο διαβίωσης των ανδρών του, ουτωσώστε να κερδίσει την εύνοιά τους και τον σεβασμό. Και αυτό γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον, όταν μερικοί από τους στρατιώτες ζουν μέσα στη χλιδή, δηλαδή απολαμβάνουν περισσότερα υλικά αγαθά και από τον ίδιο τον ηγεμόνα. Παρουσιάζεται λοιπόν ξανά ως ιδανικό του άρχοντα το χαρακτηριστικό της εγκράτειας, της ολιγάρκειας, της κατανόησης, ακόμα κι όταν είναι παραδεκτό ότι κάποιοι πολίτες (που δεν τα έχουν) διαβιούν καλύτερα από αυτόν.
Και τέλος, σημειώνεται το άκρον άωτον της αίσθησης ευθύνης του ηγέτη. Ο Αλέξανδρος ξενυχτά για τους άνδρες του, για να μπορούν αυτοί να κοιμούνται. Πώς μπορεί ο συνειδητοποιημένος, αγνός και άδολος άρχοντας να καθεύδει, όταν ο λαός, οι συμπολίτες του τον έχουν ανάγκη; Οφείλει πρωτίστως να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για να μπορούν οι δημότες να έχουν ήσυχο ύπνο και μετά να σκεφτεί για τη δική του ανάπαυση.
Πόσο δύσκολα φαντάζουν όλα αυτά σήμερα; Ποιος από τους πολιτικούς άρχοντες είναι διατεθειμένος να υποστεί τέτοιες στερήσεις, να καταδεχτεί να έχει λιγότερα από τον απλό πολίτη, να θυσιάζει τα πάντα; Ελάχιστοι. Για αυτό και το λειτούργημα του πολιτικού έχει απαξιωθεί τόσο πολύ τα τελευταία χρόνια. Όχι μόνο λόγω του τέλους των ιδεολογιών ή της απολιτίκ στάσης ζωής των Ελλήνων. Κυρίως λόγω των αμέτρητων κακών παραδειγμάτων που έχει να παρουσιάσει ο πολιτικός κόσμος από τη μεταπολίτευση και μετά. Και ξέρω ότι είναι δύσκολο, όταν σου δοθεί η εξουσία, να μπορέσεις να κρατήσεις τον εαυτό σου αμόλευτο, να αποκρούσεις όλους τους πειρασμούς που έχουν γίνει κατεστημένο.
«Αρχή άνδρα δείκνυσι», για να γυρίσουμε στους αρχαίους. Στην εξουσία φανερώνεται ο πραγματικός χαρακτήρας του ανθρώπου. Για αυτό κι εμείς, μέσα από αυτό το φροντιστήριο για ηγέτες προσπαθούμε να αναδείξουμε τα στοιχεία εκείνα που θα πρέπει να χαρακτηρίζουν τον άρχοντα, έτσι ώστε να αφήσει έργο και να μνημονεύεται ες αεί. Και το τελευταίο μάθημα θα είναι ακόμα πιο σκληρό…

http://proskynhths.blogspot.com/
tezjorge@yahoo.gr


▓▓ μικρα ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ▓▓


 Πεζόδρομος Καλάρη, Γιάννενα (μεγάλη ομοιότητα με τον δικό μας, αλλά δεν είναι δικός μας). Στη Νιγρίτα, πότε;


 Κυριακή πρωί στις 11 στο Δημαρχείο μια πολύ σημαντική εκδήλωση με σπουδαίους ομιλητές, μεταξύ των οποίων ο Γιάννης Μπάκας, για τη μετανάστευση των Κρανιωτών Ολύμπου στη Νιγρίτα κατά τον 19ο αιώνα.